Uzun analiz / Golcüler
Türk liginin golcü sezonlarını nasıl karşılaştıralım?
Toplam gol, maç başına gol, takımın gol yükü ve lig sırası aynı başarıyı anlatmıyor. Metin, Tanju, Hakan ve Aykut’tan başlayan karşılaştırmayı iki harita ve ortak bir tabloyla genişlettik.
Güncellendi: 29 Ekim 2026
Bir gol daha fazla, ama hangi şartlarda?
Tanju Çolak’ın 39 golü mü, Metin Oktay’ın 38’i mi daha büyük sezon? Sayı üzerinden tek bir cevap vermek kolay. Oysa biri 37, diğeri 26 lig maçında bu toplamlara ulaştı. Hakan Şükür de 1996/97’de 33 maçta 38 gol attı. Aynı toplamın arkasında farklı maç sayıları, farklı takım hücumları ve farklı şampiyonluk yarışları var. Bu yüzden golcüleri tek bir sıraya dizmek yerine dört ayrı açıdan karşılaştırdık.
Gol kralları arşivinden en az 30 gol atan veya maç başına bir golü aşan sezonları seçtik. Aykut Kocaman’ın 29, 25 ve 27 gollük krallıklarını da bu sınırların hemen dışında kalan anlamlı karşılaştırmalar olarak ekledik. Bu, bütün futbolcuların bütün sezonlarını tarayan eksiksiz bir kariyer sıralaması değil; kayıtları aynı tanımla karşılaştırabildiğimiz golcü sezonlarının incelemesi.
Fotoğraf bilgisi
Görsel kaydı ve kullanım bilgileri ↗Toplam gol ile gol sıklığı farklı liderler çıkarıyor
İlk haritada sağa gittikçe maç başına gol, yukarı çıktıkça toplam gol artıyor. Tanju’nun 1987/88’i 39 golle en yukarıda; Metin’in 1962/63’ü 38 gol ve 1,46 ortalamayla daha sağda. Hakan’ın 38/33’ü yaklaşık 1,15 veriyor. Toplam golde Metin’le aynı yerde olsa da gol sıklığında ikisinin arasına mesafe giriyor. Burada üstün olanın kimliği, soruyu nasıl sorduğumuza göre değişiyor.
Yine de maç başına gol, 90 dakika başına gol değil. Oyuna sonradan girmekle bütün maçı oynamak aynı paydada birer maç sayılıyor. Eski sezonların dakika kayıtları aynı kapsamda olmadığı için bu farkı düzeltemedik. Bu harita kimin daha iyi futbolcu olduğunu kanıtlamıyor; hangi sezonda ne kadar sık gol kaydedildiğini ayırıyor.
Toplam gol
Gol / oynadığı maç →
Tablodaki sayılar
| Oyuncu · sezon | Gol | Maç | Gol / maç | Takım · lig sırası | Takım gollerindeki payı |
|---|---|---|---|---|---|
| Metin Oktay · 1959/60 | 33 | 35 | 0,94 |  Galatasaray · 3 | %44,6 |
| Metin Oktay · 1960/61 | 36 | 28 | 1,29 | Galatasaray · 2 | %48 |
| Metin Oktay · 1962/63 | 38 | 26 | 1,46 | Galatasaray · 1 | %36,2 |
| Tanju Çolak · 1985/86 | 33 | 34 | 0,97 |  Samsunspor · 3 | %57,9 |
| Tanju Çolak · 1987/88 | 39 | 37 | 1,05 | Galatasaray · 1 | %45,3 |
| Aykut Kocaman · 1988/89 | 29 | 34 | 0,85 |  Fenerbahçe · 1 | %28,2 |
| Tanju Çolak · 1990/91 | 31 | 29 | 1,07 | Galatasaray · 2 | %49,2 |
| Aykut Kocaman · 1991/92 | 25 | 25 | 1 | Fenerbahçe · 2 | %30,9 |
| Tanju Çolak · 1992/93 | 27 | 23 | 1,17 | Fenerbahçe · 5 | %36 |
| Aykut Kocaman · 1994/95 | 27 | 25 | 1,08 | Fenerbahçe · 4 | %34,6 |
| Hakan Şükür · 1996/97 | 38 | 33 | 1,15 | Galatasaray · 1 | %42,2 |
| Serkan Aykut · 1999/00 | 30 | 33 | 0,91 | Samsunspor · 7 | %58,8 |
| Fatih Tekke · 2004/05 | 31 | 34 | 0,91 |  Trabzonspor · 2 | %42,5 |
| Burak Yılmaz · 2011/12 | 33 | 34 | 0,97 | Trabzonspor · 3 | %50,8 |
| Mbaye Diagne · 2018/19 | 30 | 29 | 1,03 |  Kasımpaşa · 14 / Galatasaray · 1 | Kasımpaşa: %37,7 / Galatasaray: %13,9 |
Takımın gollerinin ne kadarı tek oyuncudan geldi?
Hakan Şükür’ün 38 golü, Galatasaray’ın 1996/97’deki 90 golünün yüzde 42,2’siydi. Tanju’nun 39’u, 1987/88 Galatasaray’ının 86 golünde yüzde 45,3 paya ulaştı. Aykut’un 1988/89’daki 29 golü ise 103 gollü Fenerbahçe’de yüzde 28,2’de kaldı. Bu, Aykut’un daha değersiz bir sezon geçirdiğini söylemiyor; takımın gol yükünün daha fazla oyuncuya dağıldığını gösteriyor.
Metin Oktay’ın 1962/63 sezonunda ise lig iki aşamalıydı. Galatasaray’ın bütün aşamalardaki 105 golünü payda yaptığımızda 38 golün payı yüzde 36,2 oluyor. Yalnız final grubunun takım gollerini alıp bütün sezonun oyuncu golüne bölseydik oranı yapay biçimde şişirecektik. Aynı nedenle takım değiştiren Diagne’nin 30 golünü Galatasaray’ın hanesine yazmadık: Kasımpaşa’daki 20 ve Galatasaray’daki 10 golü ayrı takım paylarıyla gösterdik.
Gol krallığı her zaman şampiyonluk getirmedi
İkinci haritada aynı gol sıklığını takımın sezon sonu derecesiyle karşılaştırdık; birincilik yukarıda. Bu kez golcüyle takım başarısının aynı şey olmadığını daha kolay görüyoruz. Fatih Tekke’nin 31 golü Trabzonspor’u 2004/05’te ikinci yaptı; Serkan Aykut’un 1999/00’daki 30 golü ise Samsunspor’un başka bir lig mücadelesinin içindeydi. Her iki toplamı şampiyon takımların golcüleriyle aynı beklenti altında okumak doğru olmaz.
Üstelik yüksek takım payı, tek başına olumlu bir ölçü değil. Oyuncunun büyük sorumluluk aldığını gösterebilir; takımın başka kaynaklardan yeterince gol bulamadığını da anlatabilir. Bunun nedenini ayırmak için pozisyon kalitesi, penaltı payı, asistler ve oynanan dakikalar gerekir. Bunları bütün dönem için aynı biçimde bilmediğimizden, tabloda görülen ilişkiyi doğrudan nedene çevirmedik.
Lig sırası · 1 en üstte
Gol / oynadığı maç →
Tek bir en iyi yerine, hangi başarıyı aradığımızı seçmek
Bu karşılaştırmada tek bir kazanan ilan etmekten daha anlamlı bir sonuç var. En yüksek toplamı arıyorsak Tanju’nun 39’u öne çıkıyor. Daha kısa bir maç dizisinde gol sıklığını soruyorsak Metin’in 38/26’sı başka bir başarıyı anlatıyor. Takımın yükünü ne kadar taşıdığını anlamak için gol payına, bunun neye dönüştüğünü görmek için lig sırasına da bakmak gerekiyor.
Hakan’ı, Aykut’u, Fatih’i veya diğer sezonları aynı haritaya koyunca rekabet daha ilginç hale geliyor; çünkü tek bir sayı her farkı kapatmıyor. Golcünün yaptığı iş ile takımın ona sağladığı ortamı tamamen ayıramasak da, artık aynı toplamın aynı sezon anlamına gelmediğini somut biçimde görebiliyoruz.